নিধি লেভি ফাৰৱেল 

১৮২৬ চনৰ   ইয়াণ্ডাবু সন্ধিৰ চৰ্তমতে ইংৰাজসকলে অসমৰ শাসনভাৰ নিজৰ হাতলৈ লোৱাৰ ৮ বছৰ পিছত অৰ্থাৎ ১৮৩৬ চনত অসমত খৃষ্টান ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ উদ্দেশ্যে ড০ নাথান ব্রাউনৰ নেতৃত্বত এটি খৃষ্টান মিছনেৰী দল অসমলৈ আহে। তেওঁ অসমৰ বিভিন্ন ঠাই ঘূৰি-ফুৰি ছয় বছৰৰ মূৰত এজন মাত্ৰ অসমীয়াক খ্ৰীষ্টান ধৰ্মত দীক্ষিত কৰিবলৈ সমৰ্থ হয়। তেওঁৰ নাম আছিল নিধিৰাম কেওট। ১৮৪১ৰ চনৰ ১৩ জুনৰ দিনা জয়পুৰত মাইলচ ব্রন্সন চাহাবে  নিধিৰাম কেওটক খ্ৰীষ্টান ধৰ্মত দীক্ষা দিয়ে। ধৰ্ম গ্ৰহণ অনুষ্ঠানত ফাৰৱেল নামেৰে এজন ধনী আমেৰিকান চাহাবে খৰচৰ ধন দিবলৈ গাত লোৱাত নিধিৰামক চাহাবজনৰ নাম অনুসৰি ‘ফাৰৱেল’ উপাধি প্ৰদান কৰা হয়। তেতিয়াৰ পৰা নিধিৰাম কেওট ‘নিধি লেভি ফাৰৱেল’ হয়। খৃষ্টান ধৰ্মত দীক্ষিত হৈয়েই নিধি লেভি ফাৰৱেলে অসমত খৃষ্টান ধৰ্ম প্ৰচাৰ আৰু অসমীয়া ভাষা সাহিত্যৰ বিকাশৰ অৰ্থে নিজকে আত্ম-নিয়োগ কৰে। প্ৰথম অসমীয়া এই খৃষ্টান জনৰ জন্ম হয় ১৮২৭ চনত গহপুৰত। তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃৰ নাম জনা নাযায় যদিও তেওঁ  যে ‘কেওট’ সম্প্ৰদায়ৰ মানুহ আছিল তেওঁৰ নামৰ উপাধিৰ পৰাই তাৰ প্ৰমাণ পাব পাৰি।

খৃষ্টান মিচনেৰীসকলে  অসমত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ উদ্দেশ্যে অসমীয়া ভাষা শিকি, অসমীয়া ভাষাত ধৰ্মমূলক পুথি প্ৰণয়নত মনোযোগ দিয়ে। নিধি লেভি ফাৰৱেলে খৃষ্টান মিচনেৰীসকলক এই কাৰ্যত গুৰিৰে পৰা সহায়-সহযোগ আগবঢ়ায় । তেওঁ আছিল তীক্ষ্ণ  বুদ্ধিৰ আৰু পৰিশ্ৰমী ল’ৰা। ১৮৪৭ চনত নিধি লেভি ফাৰৱেলে ‘ইলাইজা’ নামেৰে এজনী অসমীয়া খৃষ্টান ছোৱালীক বিয়া কৰায়। আদিতে ইলাইজা শিৱসাগৰৰ কোনোবা হিন্দু পৰিয়ালৰ ছোৱালী আছিল। ১৮৪৪ চনত ড০ নাথান ব্রাউনে ইলাইজাক খৃষ্টান ধৰ্মত দীক্ষিত কৰে। নিধি লেভি ফাৰৱেল আৰু ইলাইজাৰ দাম্পত্য জীৱন সুখকৰ আছিল আৰু সিহঁতৰ চাৰিজনী ছোৱালী সন্তানৰ জন্ম হৈছিল কিন্তু কোনো পুত্ৰ সন্তানৰ জন্ম হোৱা নাছিল।

নিধি ফাৰৱেল নিজৰ গুণৰ বলত চাহাবসকলৰ অতি প্ৰিয়পাত্ৰ হৈছিল আৰু ড০ নাথান ব্রাউন আৰু মাইলচ ব্রন্সন চাহাবৰ সোঁহাতস্বৰূপ হ’বলৈ সমৰ্থ হৈছিল। তেওঁ ইংৰাজী আৰু অসমীয়া দুয়ো ভাষাতেই পাৰ্গত হৈ উঠিছিল আৰু অসমীয়া ভাষাত বহুত কবিতা আৰু প্ৰবন্ধ ৰচনা কৰিছিল। তেওঁ আদিৰে পৰা অৰুণোদয়ৰ এজন নিয়মীয়া  লেখক আছিল। তেওঁৰ সাহিত্য কৰ্মৰাজিক দুটা ভাগ কৰিব পাৰি, যথা: খৃষ্টান ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ উদ্দেশ্যে লিখা ধৰ্মমূলক লিখনি আৰু অসমীয়া ভাষা সাহিত্য বিকাশৰ বাবে লিখা লেখনি। অৰুণোদইত তেওঁ ‘বিনয় বচন’, ‘তীৰ্থৰ বিৱৰণ’, ‘সৰগৰ বিৱৰণ’, ‘নৰকৰ বিৱৰণ’, ‘হিন্দুস্থানী বুৰঞ্জী’ আদি ভালেমান প্ৰবন্ধ আৰু কবিতা প্ৰকাশ কৰিছিল। এই কাকতখনলৈ তেওঁ আদিৰে পৰা তেওঁৰ মৃত্যু পৰ্যন্ত ন. ল. ফ. এই সংক্ষিপ্ত ছদ্ম নামেৰে গদ্য আৰু কবিতা দুয়োবিধ বৰঙণি আগবঢ়াইছিল। তেওঁ পৰম্পৰাগত অসমীয়া ছন্দত খৃষ্টান ধৰ্মৰ নীতিপদসমূহ কবিতা আকাৰে লিখি অৰুণোদয়ত প্ৰকাশ কৰিছিল। তেওঁৰ ধৰ্মমূলক কবিতাসমূহ অসমীয়া বৈষ্ণৱী কবিতাৰ গোন্ধেৰে আমোলমোল; মাথো ‘কৃষ্ণ’ শব্দৰ ঠাইত ‘যিচু’ শব্দ বহুৱাই খৃষ্টানগন্ধী কৰিছে। অৰুণোদয়ত প্ৰকাশ কৰাৰ ওপৰিও নিজাববীয়াকৈ কেইবাখনো সৰু সৰু পুথি খৃষ্টান মিছন প্ৰেছৰ পৰা ছপা কৰি উলিয়াইছিল। সেইবোৰৰ  ভিতৰত ‘কেনি বেহেৰুৱাৰ সাধু’, ‘সত্য গুৰুৰ পৰিচয়’, ‘এজন দেশীয় লোকে লিখা’, ‘নিস্তাৰৰ উপায়’ আদি পুস্তিকা উল্লেখযোগ্য। হিন্দু ধৰ্মমতে কৃষ্ণ যে একমাত্ৰ ত্ৰাণকৰ্তা, সেইদৰে খৃষ্টান ধৰ্মাৱলম্বী সকলৰ বাবে  যিচু যে একমাত্ৰ ত্ৰাণকৰ্তা – এই বাণী প্ৰচাৰ কৰাই তেওঁৰ কবিতাবোৰৰ উদ্দেশ্য আছিল। তাৰোপৰি তেওঁ ১৮৬৫ চনত ‘ভাৰতীয় দণ্ডবিধি আইন’ আৰু ‘পদাৰ্থ বিদ্যাসাৰ’ নামৰ দুখন ইংৰাজী পুথি অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰি প্ৰকাশ কৰিছিল।

ফাৰৱেলৰ অসমীয়া ভাষা, শব্দ বিন্যাস আৰু বানান পদ্ধতি ব্রাউন আৰু ব্রন্সনে গ্ৰহণ কৰা পদ্ধতিৰ অনুৰূপ আছিল। মিছনেৰীসকলে ভাষাত বিশেষকৈ শব্দ গঠন আৰু বানানত সৰলীকৰণ নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। নিধি ফাৰৱেলে এই নীতিকে সমৰ্থন কৰিছিল। সেয়ে হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাই বিজ্ঞানসন্মত বৰ্ণ বিন্যাস প্ৰচলন কৰোতে নিধি লেভি ফাৰৱেলে প্ৰৱল বাধা আৰোপ কৰিছিল। ইয়াৰ কাৰণ হয়তো এয়াই আছিল যে তেওঁৰ গুৰু ব্রাউন চাহাবৰ বিৰুদ্ধে যোৱা মানেই যিচুৰ বিৰুদ্ধে যোৱা। তেওঁৰ বৰ্ণ বিন্যাস যে ব্রাউন চাহাবৰ বৰ্ণ বিন্যাসৰ হুবহু অনুকৰণ তলত দিয়া উদ্ধৃতিয়েই তাৰ চানেকি-

‘সুনা সৰ্বজন বিনই বচন

ৰিদয়ে দিওক বাস

পাপ তৰিবৰ যিচু পদ সাৰ

নাহি অন্য আৰ আস।

তেৱে দয়াতুৰ আপুনি ইশ্বৰ

পূৰ্ণ ব্রহম সনাতন।’

অৰুণোদয়ত সকলোতকৈ বেছি লেখনি আগবঢ়োৱা  তেঁৱেই হৈছে প্ৰথম আৰু শেষজন অসমীয়া। তেওঁ মাজে মাজে কফ ৰোগত ভূগিছিল আৰু এই ৰোগ লৈয়েই  অসমীয়া সাহিত্যলৈ যি বৰঙনি আগবঢ়াই  গৈছে সি অতি প্ৰশংসনীয়। এইজন ভাষা সাহিত্য প্ৰেমী তথা প্ৰথম অসমীয়া খৃষ্টানজনৰ মৃত্যু হয় ১৮৭৩ চনত শিৱসাগৰত। তেওঁৰ ৰচনাৰ প্ৰাসঙ্গিকতা তথা জনপ্ৰিয়তা হ্রাস  পালেও আধুনিক অসমীয়া ভাষা সহিত্যৰ ইতিহাসত তেওঁৰ নাম যাউতীযুগীয়া হৈ থাকিব।

…ৰাব্বি মছৰুৰ

উৎস গ্রন্থ: এক গুচ্ছ জীবনী

প্রসঙ্গঃ নিধি লেভি ফাৰৱেল 

 

2 Comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *