ইছমাইল হোছেইনৰ কবিতা ‘চিকাগোত নিহত শ্ৰমিকৰ প্ৰতি’: এক বিশ্লেষণ

ইছমাইল হোছেইনৰ কবিতা ‘চিকাগোত নিহত শ্ৰমিকৰ প্ৰতি’: এক বিশ্লেষণ

—ৰাব্বি মছৰুৰ

কবি ইছমাইল হোছেইন সমাজবাদী কবি। সমাজৰ উচ্চ-নীচ ভেদ-ভাৱ আঁতৰাই অৰ্থনৈতিক সমতা স্থাপন কৰাই সমাজবাদৰ শ্লোগান। সেয়ে সমাজৰ অত্যাচাৰিত, নিপীড়িতসকলৰ প্ৰতি কবিৰ আন্তৰিক দৰদ। য’তেই শ্ৰমিক-বনুৱাৰ বিপ্লৱ আছে তাতেই কবিসকলৰ সমৰ্থন আছে। সেয়েহে সুদূৰ চিকাগো চহৰত শ্ৰমিক শ্ৰেণীৰ ন্যাৰ্য্য অধিকাৰ প্রতিষ্ঠাৰ আন্দোলনত নিহত শ্ৰমিকসকলৰ প্ৰতি কবিৰ প্ৰাণ অশ্ৰুসিক্ত হৈছে। আৰু তাৰ প্ৰতিফলন হিচাপে ‘চিকাগোত নিহত শ্ৰমিকৰ প্ৰতি’ কবিতাটিৰ জন্ম দিছে। কবিতাটিত নিহত শ্ৰমিকৰ প্ৰতি কবিৰ আশাদীপ্ত কৃতজ্ঞতা জ্ঞাপন কৰিছে।

নাৰ্য্য অধিকাৰ প্রতিষ্ঠাৰ সংগ্ৰামত যিসকল নিহত হয় সিহঁত কবিসকলৰ আপোন; কিয়নো কবিসকলৰ চিন্তা আৰু কাব্যিক আদৰ্শক বাস্তৱত ৰূপ দিয়ে বিপ্লৱীসকলেহে; কবিসকলে নহয়; কবিসকলে কেৱল সচেতনতাহে সিঁচৰতি কৰে। সেইবাবে চিকাগোত নিহত শ্ৰমিকসকল কবিৰ আপোন আৰু সিহঁতৰ স্মৃতি কবিয়ে বুকুৰ গভীৰত জীয়াই ৰাখিছে। কবিৰ ভাষাত:

“তোমালোকক আমি জীয়াই ৰাখিছোঁ

জীয়াই ৰাখিছোঁ আমাৰ বুকুৰ গভীৰত।”

সমাজত সকলো শ্ৰেণীৰ ভিতৰত শোষিত আৰু অত্যাচাৰিত হয় কৃষক বা শ্ৰমিক শ্ৰেণী আৰু তাৰ বাবে কৃষক বা শ্ৰমিক শ্ৰেণীয়ে বেছি জীয়াতু ভূগিব লগা হয়। কবিয়ে সিহঁতৰ উচুপনি মাটিৰ বুকুত শুনিবলৈ পাইছে। কিন্তু কবি আশাবাদী যে শ্ৰমিক শ্ৰেণীয়ে সেইদৰে যদি বিপ্লৱ কৰি যায় তেন্তে এদিন নহয় এদিন সমাজত ন্যায় প্ৰতিষ্ঠা হ’ব আৰু অৰ্থনৈতিক সমতাও প্রতিষ্ঠা  হ’ব। কবিৰ ভাষাত:

“মাটিৰ বুকুত এতিয়াও শুনো কৃষকৰ উচুপনি

এন্ধাৰ আকাশৰ তলত বহি গণিছোঁ আমি সূৰ্যোদয়ৰ ক্ষণ।”

শ্ৰমিক শ্ৰেণীয়েই দেশৰ অৰ্থনৈতিক মেৰুদণ্ড। সিহঁতৰ হাতৰ স্পৰ্শতেই সেউজীয়া হয় শস্য ভূমি। সিহঁতৰ হাতৰ হাতুৰীয়ে কৰ্ষণ কৰে শিল, বালি আৰু মাটি। ফলত মুকলি হয় জীয়াই থকাৰ পথ আৰু সিহঁতেই যেতিয়া সমাজ পৰিবৰ্তনৰ উদাত্ত কণ্ঠ বাহিৰ কৰে তেতিয়া সমাজৰ শিল্পী শ্ৰেণী সজাগ হয় সিহঁতৰ অধিকাৰৰ প্ৰতি। সেয়ে কবিয়ে ঘোষণা কৰিছে:

“হেজাৰ শ্ৰমিকৰ হাতুৰীৰ শব্দত শুনিছোঁ আমি 

জীয়াই থকাৰ গান

তোমালোকৰ কণ্ঠস্বৰে আজিও সোঁৱৰাই দিয়ে 

আমাক আমাৰ অধিকাৰ।”

কবিয়ে চিকাগোৰ শ্ৰমিকসকলক নিজৰ বন্ধু  অৰ্থাৎ ‘কমৰেড’ বুলি সম্বোধন কৰি কৈছে যে সিহঁতৰ বিপ্লৱে নিশ্চয় সফলতা লাভ কৰিব আৰু কবি ইমানেই আশাবাদী যে ‘পোতাশ্রয়’ (অৰ্থনৈতিক বন্ধীত্বৰ প্ৰতীক) ৰ দিনবোৰ শেষ হ’বলৈ আৰু বেছিপৰ নাই। সেই আশা লৈয়ে কবিয়ে সিহঁতৰ গুণ-গান কৰে। কবিৰ ভাষাত:

“হে কমৰেড,

পোতাশ্রয়ৰ দিনবোৰ শেষ হ’বলৈ 

বেছি পৰ নাই

সেয়েহে চেতনাদীপ্ত আমাৰ জীৱনত

এতিয়া তোমালোকৰেই জয় গান।”

বিষয়-বস্তুৰ পিনৰ পৰা কবিতাটি নিঃসন্দেহ এটি বৰ্জোৱা (proletariate) শ্ৰেণীৰ কবিতা। ইয়াৰ ভাষা আৰু কাব্যিক শৈলী কবিৰ অন্যান্য কবিতাৰ দৰেই সৰল।০ ০ ০

(ৰচনাটি লিখকৰ  ‘ইছমাইল হোছেইনৰ কবিতাঃ এক বিশ্লেষণাত্মক অধ্যায়ন’ গ্রন্থৰ পৰা তুলি দিয়া  হৈছে।)

ৰাব্বি মছৰুৰ   ৰচিত  কেইখনমান  গ্রন্থ:

Related Search:

 

Leave a Reply

Your email address will not be published.